W dniach 24 – 16 października w Toruniu odbyła się XX Trójkonferencja Psychoterapeutów – jedno z najważniejszych wydarzeń środowiska psychoterapeutycznego w Polsce. Tegoroczna edycja, organizowana przez Sekcję Naukową Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, odbyła się pod hasłem „Psychoterapia: nauka i sztuka”.
W pięknym, jesiennym Toruniu spotkali się terapeuci z całego kraju, by wspólnie rozmawiać o tym, co w psychoterapii najistotniejsze – o relacji, o emocjach, o etyce i odpowiedzialności, ale też o badaniach, które potwierdzają skuteczność naszej pracy.
Zespół Manufaktury Zmiany reprezentowały:
Katarzyna Wurzel-Bień, Dagmara Suma, Martyna Szota i Karolina Skowrońska-Włoch.
Była to przestrzeń nie tylko nauki, ale też wymiany doświadczeń i inspiracji, które przenosimy do naszej codziennej pracy z pacjentami.
Miłość jako fundament relacji terapeutycznej
Jednym z najbardziej poruszających wystąpień była prezentacja dr Arlene Vetere – „What’s love got to do with it? A systemic view of Agape”.
Prelegentka przypomniała, że miłość (agape) – rozumiana jako głęboka troska, empatia i autentyczna obecność – leży u podstaw relacji terapeutycznej. Vetere podkreślała, że o miłości w terapii mówimy rzadko, choć to ona stanowi tło wszystkich technik, metod i teorii. Jak pisał Martin Buber: „Wejście w elementarną relację z drugim człowiekiem wymaga i tworzy najintensywniejsze poruszenie jego bytu”.
W relacji terapeutycznej agape jest właśnie tym poruszeniem – siłą, która napędza proces zmiany.
O sztuce mówienia własnym głosem
Z kolei Szymon Chrząstowski w wystąpieniu „O sztuce mówienia własnym głosem w terapii” zaprosił uczestników do refleksji nad autentycznością terapeuty.
W psychoterapii – mówił – nie sposób całkowicie ukryć własnego głosu. Próbując go stłumić, i tak zaczynamy go wydobywać w inny sposób. Odwaga w słuchaniu siebie i swoich reakcji, świadomość płci, emocji i przeniesień, to nie tylko warunek autentyczności, lecz także źródło kontaktu z pacjentem. Chrząstowski przypomniał, że terapia to dialog wielu głosów, a mówienie własnym głosem wymaga odwagi, uważności i refleksyjności.
Serce i rozum – dwa bieguny jednej pracy
Hanna Pinkowska-Zielińska w wykładzie „Sztuka łączenia serca i rozumu w psychoterapii” wskazywała na niezbędność integracji emocjonalnego i poznawczego wymiaru pracy terapeutycznej.
Wiedza i teoria pomagają w rozumieniu świata wewnętrznego pacjenta, lecz dopiero emocjonalne zaangażowanie terapeuty nadaje sens i głębię procesowi zmiany. Pinkowska-Zielińska przywołała słowa Donalda Winnicotta o „bawieniu się w psychoterapii” – rozumieniu, które rodzi się z twórczego kontaktu, oraz Thomasa Ogdena, który pisał, że pacjent przychodzi do terapii, by „stać się w pełni sobą”.
Prelegentka odniosła się także do współczesnych odkryć neurobiologii i terapii opartych na teorii poliwagalnej, podkreślając, że ciało, układ nerwowy i emocje tworzą jeden system.
Sztuka, psychoterapia i zło
W wystąpieniu dr. Cezarego Żechowskiego pt. „Sztuka, psychoterapia i zło” pojawiła się głęboka refleksja nad napięciem między rozumieniem a moralnym osądem.
Psychoterapia – podobnie jak sztuka – nie ucieka od trudnych tematów. Przeciwnie, staje się przestrzenią, w której można przyjrzeć się źródłom przemocy, agresji czy cierpienia bez oceniania, ale z próbą zrozumienia. Żechowski mówił o dialogiczności jako esencji terapii – oraz o zagrożeniu, jakim jest utrata dialogu. To właśnie rozmowa, wspólne poszukiwanie znaczeń, staje się sposobem przywracania głosu temu, co zostało zamilczane.
Integracja seksuologii i psychoterapii
Andrzej Gryżewski w swoim wystąpieniu „Integracja seksuologii i psychoterapii poznawczo-behawioralnej w pracy z pacjentem indywidualnym z trudnościami w sferze seksualnej” pokazał, jak wiedza seksuologiczna może wzbogacać praktykę psychoterapeutyczną.
Podkreślił, że seksualność to nie tylko sfera biologiczna, ale także emocjonalna i relacyjna, ściśle powiązana z tożsamością i poczuciem bezpieczeństwa. Zwrócił uwagę na znaczenie pracy z przekonaniami, schematami i lękiem wokół seksualności oraz na konieczność zachowania etycznej uważności terapeuty.
Wielogłos refleksji i badań
Toruńska konferencja była przestrzenią spotkania wielu nurtów, teorii i perspektyw. W programie znalazły się także wystąpienia Ireny Namysłowskiej, Zofii Milskiej-Wrzesińskiej, Barbary Józefik, Łukasza Muldnera-Nieckowskiego i wielu innych uznanych psychoterapeutów.
Wielu z nich odnosiło się do aktualnych badań nad skutecznością psychoterapii, które coraz wyraźniej pokazują, że niezależnie od podejścia teoretycznego, kluczowym czynnikiem leczącym pozostaje relacja terapeutyczna – autentyczna, empatyczna i oparta na zaufaniu.
Refleksja na zakończenie
Trójkonferencja to wydarzenie, które łączy – szkoły, podejścia, środowiska. To przestrzeń, w której psychoterapia staje się mostem między nauką a sztuką, między rozumem a emocją, między teorią a ludzkim doświadczeniem.
Dla zespołu Manufaktury Zmiany to także przypomnienie, że nasza praca to nieustanna nauka słuchania, rozumienia i towarzyszenia.
💛 Bo psychoterapia – jak sztuka – jest spotkaniem, które może zmienić życie.
