Coraz więcej rodziców zgłasza się do specjalistów z pytaniem, czy trudności ich dziecka mogą wynikać z ADHD. Podobne pytania zadają sobie również dorośli, którzy od lat zmagają się z problemami z koncentracją, organizacją czasu, impulsywnością czy poczuciem ciągłego przeciążenia. W ostatnich latach wiedza na temat ADHD znacząco się poszerzyła, a wraz z nią pojawiły się nowe możliwości diagnostyczne pozwalające lepiej zrozumieć funkcjonowanie dziecka, nastolatka lub osoby dorosłej.
W Manufakturze Zmiany prowadzimy diagnozę ADHD dzieci, młodzieży i dorosłych, korzystając z nowoczesnych, wystandaryzowanych narzędzi psychologicznych oraz aktualnej wiedzy naukowej. Jednym z narzędzi, które włączyliśmy do procesu diagnostycznego dzieci i młodzieży, jest EXAT – nowoczesny komputerowy test wspomagający diagnozę ADHD, dostępny w Polsce dzięki Pracowni Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
ADHD – więcej niż nadpobudliwość
Choć wiele osób nadal kojarzy ADHD przede wszystkim z nadruchliwością, współczesna psychologia pokazuje, że obraz tego zaburzenia jest znacznie bardziej złożony. U części dzieci dominują trudności związane z koncentracją uwagi, planowaniem, organizacją działań czy kontrolą impulsów. U innych bardziej widoczna jest potrzeba ruchu, impulsywność lub trudności z regulacją emocji.
Objawy ADHD mogą obejmować między innymi:
- trudność z koncentracją uwagi,
- zapominanie,
- impulsywność,
- nadruchliwość,
- dezorganizację,
- trudność z planowaniem,
- odkładanie zadań,
- trudność z kończeniem rozpoczętych aktywności,
- problem z regulacją emocji.
Warto pamiętać, że podobne objawy mogą pojawiać się również w innych trudnościach psychologicznych i rozwojowych. Dlatego tak ważna jest profesjonalna diagnoza pozwalająca zrozumieć źródło obserwowanych problemów.
EXAT – nowoczesne wsparcie w diagnozie ADHD
Rozwój psychologii i neuropsychologii sprawia, że specjaliści mają dziś dostęp do coraz bardziej precyzyjnych metod oceny funkcjonowania poznawczego. Jednym z najnowszych narzędzi dostępnych w Polsce jest EXAT – komputerowy test wspomagający diagnozę ADHD u dzieci i młodzieży.
Badanie pozwala ocenić funkcje poznawcze szczególnie istotne w obrazie ADHD, takie jak uwaga, kontrola poznawcza, szybkość reakcji czy funkcje wykonawcze. Dzięki wykorzystaniu norm opracowanych dla poszczególnych grup wiekowych możliwe jest uzyskanie bardziej obiektywnego obrazu funkcjonowania dziecka.
Warto jednak podkreślić, że nawet najbardziej nowoczesne narzędzie nie zastąpi całościowego procesu diagnostycznego. Psychologia od dawna odchodzi od myślenia, że jeden test może odpowiedzieć na wszystkie pytania dotyczące funkcjonowania człowieka.
Dlaczego w diagnozie ADHD wykorzystujemy również Conners 3?
Diagnoza ADHD wymaga spojrzenia na dziecko z różnych perspektyw. Dlatego proces diagnostyczny uzupełniamy o kwestionariusz Conners 3, który od wielu lat jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi do oceny objawów ADHD oraz trudności współwystępujących.
Jego ogromną zaletą jest możliwość zebrania informacji od różnych osób uczestniczących w życiu dziecka – rodziców, nauczycieli oraz samego dziecka. Pozwala to lepiej zrozumieć, jak funkcjonuje ono w domu, szkole i relacjach społecznych.
Połączenie wywiadu klinicznego, obserwacji, kwestionariuszy oraz nowoczesnych narzędzi takich jak EXAT pozwala stworzyć pełniejszy obraz funkcjonowania młodego człowieka i uniknąć pochopnych wniosków.
Diagnoza ADHD u dorosłych
Coraz częściej zgłaszają się do nas również osoby dorosłe, które po raz pierwszy zaczynają zastanawiać się, czy ich wieloletnie trudności mogą mieć związek z ADHD. Niejednokrotnie słyszymy historie osób, które przez lata postrzegały siebie jako „chaotyczne”, „leniwe” lub „niezorganizowane”, podczas gdy źródłem trudności były objawy neurorozwojowe obecne od dzieciństwa.
Diagnoza ADHD u dorosłych obejmuje szczegółowy wywiad dotyczący obecnego funkcjonowania oraz historii rozwoju, a także wykorzystanie specjalistycznych narzędzi diagnostycznych przeznaczonych dla tej grupy wiekowej. Jej celem nie jest przyklejenie etykiety, ale lepsze zrozumienie własnego sposobu funkcjonowania oraz znalezienie skutecznych sposobów radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.
Nie tylko ADHD – inne diagnozy psychologiczne w Manufakturze Zmiany
W Manufakturze Zmiany prowadzimy również inne procesy diagnostyczne. W zależności od zgłaszanych trudności wykonujemy między innymi diagnozę osobowości, diagnozę funkcjonowania emocjonalnego oraz konsultacje psychologiczne pomagające określić źródła doświadczanych problemów.
Diagnoza psychologiczna nie jest jedynie poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie „co mi jest?”. Jej celem jest przede wszystkim zrozumienie człowieka, jego zasobów, sposobów radzenia sobie oraz obszarów wymagających wsparcia.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę?
Warto rozważyć konsultację diagnostyczną, gdy obserwujesz u siebie lub swojego dziecka:
- trudność z koncentracją,
- impulsywność,
- nadruchliwość,
- przewlekłą dezorganizację,
- trudność z planowaniem,
- problem z regulacją emocji,
- pogorszenie funkcjonowania szkolnego lub zawodowego,
- trudność w relacjach wynikającą z opisanych objawów.
Im wcześniej trudności zostaną właściwie rozpoznane, tym większa szansa na dobranie skutecznych form wsparcia. Rzetelna diagnoza nie jest końcem procesu, lecz jego początkiem – momentem, w którym zamiast domysłów pojawia się lepsze rozumienie siebie i swoich potrzeb.
