Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), depresja jest drugim najczęściej występującym schorzeniem na świecie. Szacuje się, że do 2030 roku będzie to najczęściej występująca choroba. Na świecie choruje na nią około 350 mln ludzi, w samej Polsce około 1,5 mln. To prawie tyle, ile osób mieszka w Warszawie.
Jej objawy często są potocznie kojarzone bardziej z lenistwem, przejawem niedojrzałości, przesadzaniem, oszukiwaniem. Często słyszy się, że ktoś powinien wziąć się w garść, pójść na siłownię, przestać się zamartwiać. To trochę tak, jakby powiedzieć osobie z zapaleniem płuc, że ma się ogarnąć i pójść pobiegać. Depresja jest poważną, śmiertelną chorobą, która może prowadzić do samobójstwa. Depresja zagraża życiu i wymaga leczenia.
Co nie jest depresją?
Wiele osób zastanawia się, jak rozpoznać depresję. Smutek, który często pojawia się w nasilonym natężeniu w depresji, jest naturalną emocją. Każdy z nas ma w swoim życiu okresy przejściowego obniżenia nastroju, kiedy brakuje energii, motywacji i chęci do robienia różnych rzeczy. Takie chwilowe, kilkudniowe obniżenia nastroju są czymś naturalnym. Smutek spowalnia, sprawia, że wycofujemy się. Pojawia się w momentach utraty czegoś bądź kogoś dla nas ważnego (pojawia się np. w procesie żałoby). Pomaga pogodzić się ze stratą i sprawia, że magazynujemy energię, regenerujemy się. Z czasem mija.
Natomiast w sytuacji, kiedy stan obniżonego nastroju przedłuża się i zaczyna niepokoić, należy udać się do specjalisty. W przypadku depresji zakłada się, że objawy muszą występować co najmniej przez dwa tygodnie.
Objawy depresji
Najczęstsze objawy depresji to:
- ➡️ zaburzenia nastroju (obniżony nastrój, łatwość przyciągania negatywnych emocji, narastający poziom lęku),
- ➡️ nadmierne poczucie winy,
- ➡️ utrata zainteresowań,
- ➡️ wycofywanie się z życia społecznego,
- ➡️ problemy ze snem (nadmierna senność, bezsenność),
- ➡️ pesymistyczne spojrzenie na rzeczywistość (negatywna wizja świata, utrata wiary, że coś się może zmienić),
- ➡️ poczucie braku sensu,
- ➡️ dolegliwości psychosomatyczne jak bóle głowy, bóle brzucha, bóle w klatce piersiowej,
- ➡️ chroniczne uczucie zmęczenia i utrata energii,
- ➡️ utratą popędu seksualnego,
- ➡️ zaburzenia łaknienia (brak apetytu, nadmierny apetyt),
- ➡️ poczucie samotności,
- ➡️ myśli samobójcze oraz próby samobójcze.
Depresja objawia się również zmianą sposobu myślenia. Do objawów depresji zaliczamy również objawy poznawcze takie jak niska samoocena, osłabienie kondycji intelektualnej, problemy z logicznym myśleniem, osłabienie koncentracji oraz negatywna ocena własnych dokonań.
Osoba z depresją bardzo negatywnie ocenia siebie – myśli o sobie, że jest beznadziejna, niczego nie potrafi albo, że jest głupia. Prezentuje również negatywny obraz świata – „świat jest zły”, „nikt mnie nie lubi”. W przypadku tej choroby pojawiają się również negatywne przekonania o przyszłości, ruminacje (długie pesymistyczne rozmyślania – o tym, co może nie wyjść lub co się niewłaściwie zrobiło lub powiedziało). W tych zaburzeniach nastroju występuje silne myślenie czarno – białe.
Depresja u kobiet
Szacuje się, że około dwa razy więcej kobiet cierpi na depresję.
W przypadku kobiet często mówimy również o tzw. depresji poporodowej. Do najczęstszych objawów należą: płaczliwość i głębokie przygnębienie, zaburzenia koncentracji, trudności w podejmowaniu decyzji, drażliwość, spadek libido, wyraźny lęk o zdrowie dziecka, negatywne myśli o sobie, przekonanie o braku predyspozycji do bycia matką, zaburzenia snu, myśli o samobójstwie, myśli o wyrządzeniu krzywdy dziecku.
Depresja może się również pojawić w ciąży (około 8,5-11% pacjentek w ciąży). Łączy się to m.in. z hormonami, których ilość wzrasta w tym czasie. W okresie od 3 – 6 tygodnia ciąży, kiedy stężenie hormonów płciowych jest najwyższe, występuje najwyższe ryzyko tej choroby.
W przypadku kobiet starszych, depresja może się pojawić w okresie menopauzy. Najczęściej występujące objawy to: zmienność nastroju, drażliwość, nerwowość, wybuchowość, częste napięcie oraz zmęczenie, lęk, uderzenia gorąca i nocne poty, którym mogą towarzyszyć ataki paniki, kołatanie serca czy lęk. Pojawia się również obniżona motywacja do wykonywania codziennych czynności, zaburzenia snu, czy zmniejszenie aktywności seksualnej.
Depresja – objawy u mężczyzn
Mężczyźni o wiele rzadziej poszukują pomocy w przypadku problemów ze sferą emocjonalną. Badania wskazują, że kiedy pojawiają się u nich objawy depresyjne, tylko dwóch mężczyzn na trzech poszukuje pomocy.
U mężczyzn najczęściej występującymi objawami są: utrata dotychczasowych zainteresowań, pesymizm, odczuwanie zmęczenia, zaburzenia somatyczne, bóle w ciele np. bóle mięśni. Bardzo widoczny jest gniew, ogólna drażliwość, zaburzenia funkcji seksualnych, często nagłe wybuchy złości. Depresji często towarzyszą różnego rodzaju uzależnienia – nadużywanie alkoholu, uzależnienie od Internetu lub