Psychoterapia grupowa
Wyróżniamy kilka różnych form psychoterapii: psychoterapię indywidualną dla dzieci i młodzieży, psychoterapię indywidualną dla osób dorosłych, psychoterapię par, psychoterapię rodzin oraz psychoterapię grupową.
Psychoterapia grupowa jest bardzo skuteczną formą psychoterapii. Podstawowym jej zadaniem jest budowanie zdolności rozumienia siebie samego (zdolności intrapsychiczne) oraz siebie w relacji do innych osób (zdolności interpersonalne).
Grupa terapeutyczna – rodzaje
Można wyróżnić wiele rodzajów grup terapeutycznych.
- Wyróżniamy grupy ograniczone w czasie, czyli takie, w których pacjenci znają termin zakończenia procesu grupowego. Grupy mogą trwać miesiąc, trzy lub kilka lat. Są to najczęściej grupy zamknięte, w których uczestnicy grupy się nie zmieniają lub grupy półzamknięte – gdy jeden uczestnik grupy kończy terapię, na jego miejsce jest przyjmowana nowa osoba do grupy.
- Grupy długoterminowe (zazwyczaj kilkuletnie) to najczęściej grupy otwarte, w których występuje bardziej elastyczne podejście do uczestnictwa. Pacjent sam decyduje, kiedy czuje się gotowy do opuszczeni grupy.
Czasami grupy terapeutyczne są ukierunkowane na podobne problemy pacjentów – możemy spotkać się z terapią grupową dla pacjentów z zaburzeniem dwubiegunowym (ChAD), z zaburzeniami lękowymi, nastroju, zaburzeń odżywiania. Bardzo często występuje podział na terapię grupową dla osób dorosłych, psychoterapia grupowa dla nastolatków, dla dzieci w określonym wieku.
W zależności od problematyki terapii grupowej spotkania mogą odbywać się codziennie (od poniedziałku do piątku), kilka razy w tygodniu, raz w tygodniu lub kilka razy w miesiącu. Sesja terapii grupowej może trwać 60 minut, 90 minut lub więcej.
Grupy liczą najczęściej od 6 do 16 osób. Proces grupowy jest najczęściej prowadzony przed dwóch terapeutów.
Terapia grupowa – kwalifikacja
Zanim pacjent stanie się członkiem grupy, odbywają się spotkania kwalifikujące. Przed uruchomieniem grupy psychoterapeuta spotyka się z każdym kandydatem celem wstępnej diagnozy, poznania problemów pacjenta, aby upewnić się, że ta forma pomocy jest najbardziej odpowiednia. Czasami po wstępnej kwalifikacji, terapeuta może skierować do udziału w psychoterapii indywidualnej.
Odpowiedni skład grupy jest również niezmiernie istotny z punktu widzenia efektywności terapii. Ważna jest różnorodność, która wzmacnia potencjał grupy, ale też istotne jest, aby dobrać uczestników tak, żeby dobrze się czuli z innymi ludźmi w trakcie terapii.
Często przeciwskazaniem do pracy w grupie jest nadużywanie substancji psychoaktywnych (o ile nie jest to grupa skierowana do osób uzależnionych), zaburzenia osobowości psychopatycznej, pacjenci z zaburzeniami psychotycznymi, zaburzenie osobowości paranoidalnej. W takich przypadkach bardziej wskazana może być terapia indywidualna.
Terapia grupowa – spotkanie poprzedzające udział w grupie terapeutycznej
Przed pierwszym spotkaniem z innymi uczestnikami, bardzo często odbywa się spotkanie indywidualne z terapeutą. Trwa ono zazwyczaj kilkanaście minut. Jego celem jest omówienie emocji związanych z rozpoczęciem terapii. Spotkanie pomaga również w budowaniu relacji terapeutycznej.