Obecnie zdrowe odżywianie jest tematem, który przyciąga coraz więcej uwagi. Rosnąca świadomość społeczeństwa dotycząca zrównoważonego odżywiania sprawia, iż częściej sięgamy po pełnowartościowe produkty. Jednakże dla niektórych osób, relacja z jedzeniem może stać się przekłamana i pełna komplikacji. Zaburzenia odżywiania, takie jak między innymi anoreksja, bulimia i napady objadania się, stanowią poważne wyzwania zarówno dla osoby dotknięte chorobą, jak i dla społeczeństwa. W takich sytuacjach, psychodietetyka, czyli interdyscyplinarne podejście łączące psychologię i dietetykę, może być kluczem do zrozumienia i skutecznego leczenia.
Czym jest psychodietetyka?
Psychodietetyka to dziedzina nauki, która łączy różnorodne aspekty psychologii, dietetyki, nutrigenetyki, aktywności fizycznej oraz medycyny. Nie tylko bada wpływ czynników psychologicznych opartych na stylu żywienia, ale także podkreśla znaczenie dwustronnego związku między jedzeniem a emocjami oraz zachowaniami jednostki, a także analizuje procesy biofizjologiczne, na które wpływa spożywane jedzenie, a które wpływają na sferę emocjonalną i behawioralną człowieka. Psychodietetyk natomiast to specjalista, który zajmuje się analizą nawyków żywieniowych i problemów zdrowotnych mających podłoże psychologiczne. Kluczowe w pracy psychodietetyka jest holistyczne podejście i indywidualna troska o pacjenta. Zaburzenia odżywiania, przyczyny, objawy, leczenie i trudności z nimi związane to jedne z głównych obszarów pracy psychodietetyka.
Przyczyny zaburzeń odżywiania
Zaburzenia odżywiania stanowią grupę schorzeń charakteryzujących się brakiem prawidłowości w poziomie psychicznego łaknienia. Definiuje się je jako nieprawidłowe nawyki żywieniowe oraz nadmierną tendencję do kontroli masy ciała i celowej utraty wagi. Same zaburzenia lub przekonania z nimi związane mogą prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego i fizycznego, a także do ograniczenia funkcjonowania społecznego.
W przypadku najbardziej powszechnie występujących zaburzeń, takich jak anoreksja i bulimia, zaburzenia odżywiania często pojawiają się w kontekście nieprawdziwego obrazu idealnego ciała (często również propagowanego przez media) , braku akceptacji siebie (niska samoocena) lub otoczenia. Sytuacja ta rozwija się, gdy osoba dotknięta zaburzeniami skupia się nadmiernie na wadze ciała i spożywanej żywności. Dla wielu osób dążenie do doskonałej figury staje się obsesją, utrudniającą normalne funkcjonowanie społeczne.
Dodatkowo, przyczyną zaburzeń odżywiania mogą być uszkodzenia ośrodka sytości w mózgu lub inne problemy fizjologiczne. Często te zaburzenia występują u osób cierpiących na depresję lub zaburzenia lękowe, a z kolei u osób z zaburzeniami odżywiania często pojawia się depresja.
Zaburzenia odżywiania mogą mieć różnorodne przyczyny włączając w to niską samoocenę, wysoki poziom stresu, poczucie wstydu czy również problemy z postrzeganiem własnego ciała. Niepokojące objawy zaburzeń odżywiania to przykładowo:
- zmienna masa ciała,
- nadmierne uczucie łaknienia,
- nagminnie stosowane środki przeczyszczające,
- negowanie problemów związanych z odżywianiem.
Zaburzenia odżywiania mogą prowadzić do problemów zdrowotnych. Jednymi z najczęściej występujących są: szereg chorób układu krwionośnego (w tym zaburzenia pracy serca), problemy z układem trawiennym, zaburzenia lękowe, depresja. W przypadku anoreksji i skrajnego wyniszczenia organizmu może dojść nawet do śmierci.
Rodzaje zaburzeń odżywiania